(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 093

॥ శ్రీః ॥
7.93. అధ్యాయః 093
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అర్జునేన శ్రుతాయుఃప్రభృతీనాం వధః॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-93-0x(4499)(48248)
హతే సుదక్షిణే రాజన్వీరే చైవ శ్రుతాయుధే।
జవేనాభ్యద్రవన్పార్థం కుపితాః సైనికాస్తవ॥ 7-93-1(48249)
అభీషాహాః శూరసేనాః శిబయోఽథ వసాతయః।
అభ్యవర్షంస్తతో రాజఞ్శరవర్షైర్ధనంజయం॥ 7-93-2(48250)
తేషాం షష్టిశతానన్యాన్ప్రామథ్నాత్పాండవః శరైః।
తే స్మ భీతాః పలాయంతే వ్యాఘ్రాత్క్షుద్రమృగా ఇవ॥ 7-93-3(48251)
తే నివృత్తాః పునః పార్థం సర్వతః పర్యవారయన్।
రణే సపత్నాన్నిఘ్నంతం జిగీషంతం పరాన్యుధి॥ 7-93-4(48252)
తేషామాపతతాం తూర్ణం గాండీవప్రేషితైః శరైః।
శిరాంసి పాతయామాస బాహూంశ్చాపి ధనంజయః॥ 7-93-5(48253)
శిరోభిః పాతితైస్తత్ర భూమిరాసీన్నిరంతరా।
అభ్రచ్ఛాయేవ చైవాసీద్ధ్వాంక్షగృధ్రబలైర్యుధి॥ 7-93-6(48254)
తేషు తూత్సాద్యమానేషు క్రోధామర్షసమన్వితౌ।
స్రుతాయుశ్చాశ్రుతాయుశ్చ ధనంజయమయుధ్యతాం॥ 7-93-7(48255)
బలినౌ స్పర్ధినౌ వీరౌ కులజౌ బాహుశాలినౌ।
తావేనం శరవర్షాణి సవ్యదక్షిణమస్యతాం॥ 7-93-8(48256)
త్వరాయుక్తౌ మహరాజ ప్రార్థయానౌ మహద్యశః।
అర్జునస్య వధప్రేప్సూ పుత్రార్థే తవ ధన్వినౌ॥ 7-93-9(48257)
తావర్జునం సహస్రేణ పత్రిణాం నతపర్వణాం।
పూరయామాసతుః క్రుద్ధౌ తటాకం జలదౌ యథా॥ 7-93-10(48258)
శ్రుతాయుశ్చ తతః క్రుద్ధస్తోమరేణ ధనంజయం।
ఆజఘాన రథశ్రేష్ఠః పీతేన నిశితేన చ॥ 7-93-11(48259)
సోఽతివిద్ధో బలవతా శత్రుణా శత్రుకర్శనః।
జగామ పరమం మోహం మోహయన్కేశవం రణే॥ 7-93-12(48260)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు సోఽశ్రుతాయుర్మహారథః।
శూలేన భృశతీక్ష్ణేన తాడయామాస పాండవం॥ 7-93-13(48261)
క్షతే క్షారం స హి దదౌ పాండవస్య మహాత్మనః।
పార్థోఽపి భృశసంవిద్ధో ధ్వజయష్టిం సమాశ్రితః॥ 7-93-14(48262)
తతః సర్వస్య సైన్యస్య తావకస్య విశాంపతే।
సింహనాదో మహానాసీద్ధతం మత్వా ధనంజయం॥ 7-93-15(48263)
కృష్ణశ్చ భృశసంతప్తో దృష్ట్వా పార్థం విచేతనం।
ఆశ్వాసయత్సుహృద్యాభిర్వాగ్భిస్తత్ర ధనంజయం॥ 7-93-16(48264)
తతస్తౌ రథినాం శ్రేష్ఠౌ లబ్ధలక్షౌ ధనంజయం।
వాసుదేవం చ వార్ష్ణేయం శరవర్షైః సమంతతః॥ 7-93-17(48265)
సచక్రకూబరరథం సాశ్వధ్వజపతాకినం।
అదృశ్యం చక్రతుర్యుద్ధే తదద్భుతమివాభవత్॥ 7-93-18(48266)
ప్రత్యాశ్వస్తస్తు బీభత్సుః శనకైరివ భారత।
ప్రేతరాజపురం ప్రాప్య పునః ప్రత్యాగతో యథా॥ 7-93-19(48267)
సంఛన్నం శరజాలేన రథం దృష్ట్వా సకేశవం।
శత్రూ చాభిముఖౌ దృష్ట్వా దీప్యమానావివానలౌ॥ 7-93-20(48268)
ప్రాదుశ్చక్రే తతః పార్థః శాక్రమస్త్రం మహారథః।
తస్మాదాసన్సహస్రాణి శరాణాం నతపర్వణాం॥ 7-93-21(48269)
తే జఘ్నుస్తౌ మహేష్వాసౌ తాభ్యాం ముక్తాంశ్చ సాయకాన్।
విచేరురాకాశగతాః పార్థచాపవినిఃసృతాః॥ 7-93-22(48270)
ప్రతిహత్య సరాంస్తూర్ణం శరవేగేన పాండవః।
ప్రతస్థే తత్రతత్రైవ యోధయన్వై మహారథాన్॥ 7-93-23(48271)
తౌ చ ఫల్గునబాణౌఘైర్విబాహుశిరసౌ కృతౌ।
వసుధామన్వపద్యేతాం వాతనున్నావివ ద్రుమౌ॥ 7-93-24(48272)
శ్రుతాయుషశ్చ నిధనం వధశ్చేవాశ్రుతాయుషః।
లోకవిస్మాపనమభూత్సముద్రస్యేవ శోషణం॥ 7-93-25(48273)
తయోః పదానుగాన్హత్వా పునః పంచశతం రథాన్।
ప్రత్యగాద్భారతీం సేనాం నిఘ్నన్పార్థో వరాన్వరాన్॥ 7-93-26(48274)
శ్రుతాయుషం చ నిహతం ప్రేక్ష్య చైవాశ్రుతాయుషం।
నియతాయుశ్చ సంక్రుద్ధో దీర్ఘాయుశ్చైవ భారత॥ 7-93-27(48275)
పుత్రౌ తయోర్నరశ్రేష్ఠౌ కౌంతేయం ప్రతి జగ్మతుః।
కిరంతౌ వివిధాన్బాణాన్పితృవ్యసనకర్శితౌ॥ 7-93-28(48276)
తావర్జునో ముహూర్తేన శరైః సన్నతపర్వభిః।
ప్రైషయత్పరమక్రుద్ధో యమస్య సదనం ప్రతి॥ 7-93-29(48277)
లోడయంతమనీకాని ద్విపం పద్మసరో యథా।
నాశక్నువన్వారయితుం పార్థం క్షత్రియపుంగవాః॥ 7-93-30(48278)
అంగాస్తు గజసంఘైశ్చ పాండవం పర్యవారయన్।
క్రుద్ధాః సహస్రశో రాజఞ్శిక్షితా హస్తిసాదినః॥ 7-93-31(48279)
దుర్యోధనసమాదిష్టాః కుంజరైః పర్వతోపమైః।
ప్రాచ్యాశ్చ దాక్షిణాత్యాశ్చ కలింగప్రముఖా నృపాః॥ 7-93-32(48280)
తేషామాపతతాం శీఘ్రం గాండీవప్రేషితైః శరైః।
నిచకర్త శిరాంస్యుగ్రో బాహూనపి సుభూషణాన్॥ 7-93-33(48281)
తైః శిరోభిర్మహీ కీర్ణా బాహుభిశ్చ సహాంగదైః।
బభౌ కనకపాషాణా భుజగైరివ సంవృతా॥ 7-93-34(48282)
బాహవో విశిఖైశ్ఛిన్నాః శిరాంస్యున్మథితాని చ।
పతమానాన్యదృశ్యంత ద్రుమేభ్య ఇవ పక్షిణః॥ 7-93-35(48283)
శరైః సహస్రశో విద్ధా ద్విపాః ప్రసృతశోణితాః।
అదృశ్యంతాద్రయః కాలే గైరికాంబుస్రవా ఇవ॥ 7-93-36(48284)
నిహతాః శేరతే స్మాన్యే బీభత్సోర్నిశితైః శరైః।
గజపృష్ఠగతా ంలేచ్ఛా నానావికృతదర్శనాః॥ 7-93-37(48285)
నానావేషధరా రాజన్నానాశస్త్రౌఘసంవృతాః।
రుధిరేణానులిప్తాంగా భాంతి చిత్రైః శరైర్హతాః॥ 7-93-38(48286)
శోణితం నిర్వమంతి స్మ ద్విపాః పార్థశరాహతాః।
సహస్రశశ్ఛిన్నగాత్రాః సారోహాః సపదానుగాః॥ 7-93-39(48287)
చుక్రుశుశ్చ నిపేతుశ్చ బభ్రముశ్చాపరే దిశః।
భృశం త్రస్తాశ్చ బహవః స్వానేవ మమృదుర్గజాః॥ 7-93-40(48288)
సోత్తరాయుధినశ్చైవ ద్విపాస్తీక్ష్ణవిషోపమాః।
విదంత్యసురమాయాం యే సుఘోరా ఘోరచక్షుషః॥ 7-93-41(48289)
యవనాః పారదాశ్చైవ శకాశ్చ సహ బాహ్లికైః।
కాకవర్ణా దురాచారాః స్త్రీలోలాః కలహప్రియాః॥ 7-93-42(48290)
ద్రావిడాస్తత్ర యుధ్యంతే మత్తమాతంగవిక్రమాః।
గోయోనిప్రభవా ంలేచ్ఛాః కాలకల్పాః ప్రహారిణః॥ 7-93-43(48291)
దార్వాతిసారా దరదాః పుండ్రాశ్చైవ సహస్రశః।
తే న శక్యాః స్మ సంఖ్యాతుం వ్రాతాః శతసహస్రశః॥ 7-93-44(48292)
అభ్యవర్షంత తే సర్వే పాండవం నిశితైః శరైః।
అవాకిరంశ్చ తే ంలేచ్ఛా నానాయుద్ధవిశారదాః॥ 7-93-45(48293)
తేషామపి ససర్జాశు శరవృష్టిం ధనంజయః।
సృష్టిస్తథావిధా హ్యాసీచ్ఛలభానామివాయతిః॥ 7-93-46(48294)
అభ్రచ్ఛాయామివ శరైః సైన్యే కృత్వా ధనంజయః।
ముండార్ధముండాంజటిలానశుచీంజటిలాననాన్।
ంలేచ్ఛానశాతయత్సర్వాన్సమేతానస్త్రతేజసా॥ 7-93-47(48295)
శరైశ్చ శతశో విద్ధాస్తే సంఘా గిరిచారిణః।
ప్రాద్రవంత రణే భీతా గిరిగహ్వరవాసినః॥ 7-93-48(48296)
గజాశ్వసాదింలేచ్ఛానాం పతితానాం శితైః శరైః।
బకాః కంకా వృకా భూమావపిబన్రుధిరం ముదా॥ 7-93-49(48297)
పత్త్యశ్వరథనాగైశ్చ ప్రచ్ఛన్నకృతసంక్రమాం।
శరవర్షప్లవాం ఘోరాం కేశశైవలశాద్వలాం।
ప్రావర్తయన్నదీముగ్రాం శోణితౌఘతరంగిణీం॥ 7-93-50(48298)
ఛిన్నాంగులీక్షుద్రమత్స్యాం యుగాంతే కాలసన్నిభాం।
ప్రాకరోద్గజసంబాధాం నదీముత్తరశోణితాం॥ 7-93-51(48299)
దేహేభ్యో రాజపుత్రాణాం నాగాశ్వరథసాదినాం।
యథా స్థలం చ నింనం చ న స్యాద్వర్షతి వాసవే।
తథాఽఽసీత్పృథివీ సర్వా శోణితేన పరిప్లుతా॥ 7-93-52(48300)
షట్సహస్రాన్హయాన్వీరాన్పునర్దశశతాన్వరాన్।
ప్రాహిణోన్మృత్యులోకాయ క్షత్రియాన్క్షత్రియర్షభః॥ 7-93-53(48301)
శరైః సహస్రశో విద్ధా విధివత్కల్పితా ద్విపాః।
శేరతే భూమిమాసాద్య శైలా వజ్రహతా ఇవ॥ 7-93-54(48302)
స వాజిరథమాతంగాన్నిఘ్నన్వ్యచరదర్జునః।
ప్రభిన్న ఇవ మాతంగో మృద్గన్నలవనం యథా॥ 7-93-55(48303)
భురిద్రుమలతాగుల్మం శుష్కేంధనతృణోలపం।
నిర్దహేదనలోఽరణ్యం యథా వాయుసమీరితః॥ 7-93-56(48304)
సేనారణ్యం తవ తథా కృష్ణానిలసమీరితః।
శరార్చిరదహత్క్రుద్ధః పాండవోఽగ్నిర్ధనంజయః॥ 7-93-57(48305)
శూన్యాన్కుర్వన్రథోపస్థాన్మానవైః సంస్తరన్మహీం।
ప్రానృత్యదివ సంబాధే చాపహస్తో ధనంజయః।
వజ్రకల్పైః శరైర్భూమిం కుర్వన్నుత్తరశోణితాం॥ 7-93-58(48306)
`తతః ప్రావర్తత నదీ శోణితౌఘతరంగిణీ।
నరాశ్వద్విపకాయేభ్యః పర్వతేభ్య ఇవాపగా॥ 7-93-59(48307)
అస్థిశర్కరసంబాధా ధ్వజవృక్షా రథహదా।
సంఛిన్నశీర్షపాణాణా హస్తిహస్తమహాగ్రహా॥ 7-93-60(48308)
మాంసమజ్జాస్థిపంకాఢ్యాం హతాశ్వమకరాకులా।
ఉష్ణీషఫేనసంఛన్నా శరఘోరఝషాకులా॥ 7-93-61(48309)
రుద్రస్యాక్రీడసదృశీం భూమిం కుర్వన్విభీషణాం'।
ప్రావిశద్భారతీం సేనాం సంక్రుద్ధో వై ధనంజయః॥ 7-93-62(48310)
తం శ్రుతాయుస్తథాంబష్ఠో వ్రజమానం న్యవారయత్॥ 7-93-63(48311)
తస్యార్జునః శరైస్తీక్ష్ణైః కంకపత్రపరిచ్ఛదైః।
న్యపాతయద్ధయాఞ్శీఘ్రం యతమానస్య మారిష।
ధనుశ్చాస్యాపరైశ్ఛిత్త్వా శరైః పార్థో విచక్రమే॥ 7-93-64(48312)
అంబష్ఠస్తు గదాం గృహ్య క్రోధపర్యాకులేక్షణః।
ఆససాద రణే పార్థం కేశవం చ మహారథం॥ 7-93-65(48313)
తతః సంప్రహరన్వీరో గదాముద్యంయ భారత।
రథమావార్య గదయా కేశవం సమతాడయత్॥ 7-93-66(48314)
గదయా తాడితం దృష్ట్వా కేశవం పరవీరహా।
అర్జునోఽథ భృశం క్రుద్ధః సోఽంబష్ఠం ప్రతి భారత॥ 7-93-67(48315)
తతః శరైర్హేమపుంఖైః సగదం రథినాం వరం।
ఛాదయామాస సమరే మేఘః సూర్యమివోదితం॥ 7-93-68(48316)
అథాపరైః శరైశ్చాపి గదాం తస్య మహాత్మనః।
అచూర్ణయత్తదా పార్థస్తిదద్భుతమివాభవత్॥ 7-93-69(48317)
అథ తాం పతితాం దృష్ట్వా గృహ్యాన్యాం చ మహాగదాం।
అర్జునం వాసుదేవం చ పునః పునరతాడయత్॥ 7-93-70(48318)
తస్యార్జునః క్షురప్రాభ్యాం సగదావుద్యతౌ భుజౌ।
చిచ్ఛేదేంద్రధ్వజాకారౌ శిరశ్చాన్యేన పత్రిణా॥ 7-93-71(48319)
స పపాత హతో రాజన్వసుధామనునాదయన్।
ఇంద్రధ్వజ ఇవోత్సృష్టో యంత్రనిర్ముక్తబంధనః॥ 7-93-72(48320)
అంబష్ఠే తు తదా భగ్నే తవ సైన్యమభజ్యత॥ 7-93-73(48321)
రథానీకావగాఢశ్చ వారణాశ్వశతైర్వృతః।
అదృశ్యత పదా పార్థో ఘనైః సూర్య ఇవావృతః॥ 7-93-74(48322)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్ధశదివసయుద్ధే త్రినవతితమోఽధ్యాయః॥ 93 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-93-43 గోయోనిప్రభవా నందిన్యాం జాతాః॥
5-93-46 సృష్టిః సంసృష్టిః॥
5-93-47 జటిలాననాన్ జటిలాని రూఢశ్మశ్రూణ్యాననాని యేషాం॥
5-93-50 ప్రచ్ఛన్నేన ప్రచ్ఛాదనేన కృతో రచితః సంకమో యస్యాం॥
5-93-51 ఉత్తరశోణిత్తాం శోణితప్రధానాం॥
5-93-53 హయాన్ అశ్వారోహాన్॥
5-93-93 త్రినవతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.